Sayın Üyemiz,
Malumları olduğu üzere; Döviz dönüşüm desteği, firmaların yurt dışı kaynaklı döviz gelirlerini Türk lirasına dönüştürmelerini teşvik etmek ve TCMB rezervlerini güçlendirmek amacıyla 2023 yılı ocak ayında uygulamaya konulmuştu. Uygulamanın ilk döneminde dönüştürülen dövizin Türk lirası karşılığının yüzde 2’si tutarında destek sağlanırken, bu oran 2025 yılı mayıs ayında geçici olarak yüzde 3’e çıkarılmış ve güncel durumda bu oran şayet yeni bir uzatma kararı alınmaz ise 31 Ocak 2027 tarihine kadar uygulanacaktır.
Bununla birlikte; geçtiğimiz ağustos ayında yapılan düzenlemeyle Merkez Bankasının firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirilirken, desteği daha kapsayıcı ve katma değeri esas alan bir yapıya kavuşturmak amacıyla 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek birtakım düzenlemeler yapılmıştır.
Yeni düzenleme ile 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek değişiklikler üç başlık altında aşağıda özetlenmiştir.
- Döviz almama taahhüdü kaldırılacak olup yerine döviz pozisyon oranı koşulu getirilmektedir. Mevcut uygulamada firmalar döviz dönüşüm desteğinden faydalanmak için bir ay boyunca döviz almamayı taahhüt ediyorken yeni uygulamada ise firmaların destekten faydalanabilmeleri için Döviz Pozisyon Oranı’nın yüzde 10’u aşmaması gerekiyor. (Döviz Pozisyon Oranı: firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatı ile aktif büyüklüğünden yüksek olanına oranı)
- İhracat bedeli döviz satış tutarı firmanın katma değeriyle ilişkilendirilmektedir. Firmanın bir yıl içerisinde döviz dönüşüm desteği kapsamında satabileceği ihracat bedeli döviz tutarı; firmanın ürettiği katma değer ile sınırlandırılmaktadır. Buna göre; firmanın yıllık döviz satış limiti, Gelir İdaresi Başkanlığından temin edilecek yıllık faaliyet karı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından alınacak 12 aylık iş gücü maliyetinin toplanması yoluyla hesaplanacak katma değeri kadar olabilecektir.
Katma Değer = Faaliyet Karı + İşgücü Maliyeti
- İhracata yönelik üretim yapan tedarikçi firmaların destekten faydalanması kolaylaştırılmaktadır. Böylece, doğrudan ihracatçı olmayan daha fazla tedarikçi firmanın destekten yararlanması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda; aracı ihracatçı tarafından tedarikçi adına gerçekleştirilen döviz dönüşümüne ilişkin destek ödemesi doğrudan tedarikçiye yapılabilecektir.
Özetle, 1 Ekim 2026 itibarıyla hayata geçirilecek yeni uygulamayla döviz dönüşüm desteğinin; yurt içinde üretim ve istihdam yoluyla daha fazla katma değer oluşturan ve net döviz satım eğilimi yüksek firmalara yönlendirilmesi amaçlanmakta böylece, döviz dönüşüm desteğinin TCMB rezervlerine sağladığı katkının daha kalıcı hale gelmesi hedeflenmektedir.
TCMB tarafından "Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı" 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren geçerli olup talimat ve talimata ilişkin notlar ekte yer almaktadır.
Bilgilerini rica ederim.
Bülent KAYALI
Genel Sekreter
EKLER:
- Tebliğ (22 Sayfa)
- Talimata İlişkin Notlar (1 Sayfa)